Sürdürülebilirlik ve ESG Nedir? ESG Olgunluk Analizi ile Performansınızı Sektörünüze Göre Ölçün

Sürdürülebilirlik Nedir?

Sürdürülebilirlik, bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânını tehlikeye atmadan karşılamak anlamına gelir. İşletmeler açısından ise uzun vadede var olabilmek için ekonomik başarıyı çevresel ve toplumsal sorumlulukla birlikte yönetmeyi ifade eder.

Günümüzde sürdürülebilirlik gönüllü bir iyi niyet göstergesi olmaktan çıkmış, somut bir iş gerekliliğine dönüşmüştür. Yatırımcılar ve finans kuruluşları kararlarında sürdürülebilirlik performansına bakıyor, büyük şirketler tedarikçilerinden bu konuda bilgi talep ediyor, yasal düzenlemeler ve raporlama standartları kapsamını genişletiyor. Bu nedenle konu, KOBİ’leri de doğrudan ilgilendiriyor.

ESG Nedir?

ESG; Çevresel (Environmental), Sosyal (Social) ve Yönetişim (Governance) kelimelerinin kısaltmasıdır. Sürdürülebilirlik genel bir hedefi tanımlarken, ESG bu hedefe ne kadar yaklaşıldığını ölçmek için kullanılan çerçevedir. Bir işletmenin sürdürülebilirlik performansı bu üç boyutta değerlendirilir.

ESG’nin Üç Boyutu

Çevresel (E): İşletmenin doğal çevre üzerindeki etkisini ele alır. Sera gazı emisyonları, enerji ve kaynak kullanımı, atık yönetimi, döngüsel ekonomi uygulamaları ve biyoçeşitlilik bu boyutun başlıca konularıdır.

Sosyal (S): İşletmenin çalışanları, müşterileri, tedarikçileri ve toplumla ilişkisini ele alır. Çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği, insan hakları, ayrımcılıkla mücadele, ürün sorumluluğu ve topluma katkı bu boyutta değerlendirilir.

Yönetişim (G): İşletmenin nasıl yönetildiğini ele alır. Kurumsal yönetim yapısı, etik ilkeler, yolsuzlukla mücadele, risk yönetimi ve hissedarlarla ilişkiler bu boyutun konularıdır.

ESG Olgunluğu Nasıl Değerlendirilmeli?

Sağlıklı bir ESG değerlendirmesinde iki nokta belirleyicidir.

Olgunluk kademeli bir düzeydir. ESG uygulamaları “var” veya “yok” şeklinde değil, başlangıç düzeyinden ileri düzeye uzanan bir gelişim çizgisi üzerinde değerlendirilmelidir. Böylece işletme yalnızca bugünkü durumunu değil, bir sonraki adımını da görür.

Her konu her sektörde aynı önemde değildir. Bir üretim işletmesi için emisyon ve kaynak kullanımı kritikken, bir finans kuruluşunda sosyal ve yönetişim konuları öne çıkar. Sürdürülebilirlik literatüründe buna “önemlilik” (materiality) denir: İşletme, sektöründe gerçekten etkisi olan konulara odaklanmalıdır. Tüm konulara eşit ağırlık veren bir skor, işletmenin gerçek önceliklerini yansıtmaz.

AnalyzeWare Altyapısında Corpsus ESG Olgunluk Analizi

AnalyzeWare altyapısında sunulan Corpsus ESG Olgunluk Analizi, KOBİ’lerin sürdürülebilirlik stratejilerini belirlemelerine yardımcı olmak için geliştirilmiştir. Analiz, ESG konularını sektörel önem derecelerine göre ağırlıklandırır ve işletmelerin yol haritalarını bu önceliklere göre oluşturmasını sağlar.

Analizin Yapısı: Boyutlar, Alt Boyutlar ve Kategoriler

Analiz üç ana boyuttan oluşur. Her boyut alt boyutlara, her alt boyut da ölçülen kategorilere ayrılır.

Çevre

• Emisyon: Sera gazı yönetimi, atık yönetimi, çevre yönetimi, biyoçeşitlilik.
• İnovasyon: Teknoloji yönetimi.
• Kaynak Kullanımı: Döngüsel ekonomi, enerji.

Sosyal

• Ürün Sorumluluğu: Kaynak ve tedarik yönetimi, güvenlik yönetimi.
• İnsan Hakları: İnsan hakları uygulamaları.
• Topluluk: Mülkiyet ve kullanım hakları, örgütlenme (çalışan temsili ve toplu pazarlık), çalışan katılımı.
• İşgücü: İstihdam; ayrımcılık, şiddet ve tacizle mücadele; iş sağlığı ve güvenliği; dezavantajlı ve özel gereksinimli çalışanlar.

Yönetişim

• Yönetim: Kurumsal yönetim; ürün, hizmet ve süreçler; kurumsal performans yönetimi.
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk Stratejisi: Politika ve ilkeler, yolsuzlukla mücadele.
• Hissedarlar: Risk yönetimi.

Bu yapı sayesinde yalnızca genel ESG skoru değil, işletmenin hangi alt alanda güçlü, hangisinde geride olduğu da görülür.

Sektöre Göre Ağırlıklandırma

Corpsus ESG Olgunluk Analizi’nde sektörel öncelikler, uluslararası kabul görmüş LSEG ESG skorlama metodolojisindeki sektörel ağırlıklara göre hesaplanır. Boyutlar ve alt boyutlar, işletmenin faaliyet gösterdiği sektördeki önem derecesine göre ağırlıklandırılır.

Örneğin bankacılık hizmetleri sektöründe çevre boyutu %14, sosyal boyut %50, yönetişim boyutu %36 ağırlığa sahiptir. Bu sektörde 14 firmayla yapılan uygulamada ortalama ESG performansı ağırlıklandırma olmadan %71,5 iken sektörel ağırlıklarla %80,8 olarak hesaplanmıştır. Fark, firmaların sektörleri için asıl önemli olan alanlara daha fazla yatırım yaptığını gösterir; sektörel ağırlıklandırma bu stratejik önceliklendirmeyi skora doğru biçimde yansıtır.

Analiz Sonucunda Ne Elde Edersiniz?

• Ağırlıklandırılmamış ve sektöre göre ağırlıklandırılmış genel ESG performansınız,
• Her boyut, alt boyut ve kategori için ayrı performans skorları,
• Sektörünüzde en çok önem taşıyan alanlara göre belirlenmiş öncelikler ve yol haritası.

Sonuç

Sürdürülebilirlik, her sektörde farklı önceliklerle yönetilmesi gereken bir alandır. AnalyzeWare altyapısındaki Corpsus ESG Olgunluk Analizi ile işletmenizin ESG olgunluğunu sektörünüzün gerçeklerine göre ölçebilir, sürdürülebilirlik stratejinizi doğru önceliklere göre kurabilirsiniz.